ابن ميثم البحراني ( مترجم : محمدى مقدم / نوايي )

3

شرح نهج البلاغة ( فارسي )

منزل مردگان است . زيرا هر كس در محلّ سكونت أموات قرار دارد ، دچار سرنوشت آنان خواهد شد ، ودر جهت ايجاد نفرت [ از دنيا ] نظير آية مباركه وَسَكَنْتُمْ فِي مَساكِنِ الَّذِينَ ظَلَمُوا أَنْفُسَهُمْ « 1 » است . ( 60042 - 60037 ) هفتم : الظّاعن عنها غدا اين عبارت يادآور جدايى وغدا كناية از زمان جدايى ولفظ الظّاعن استعاره براي همان جدايى است . امّا در بارهء فرزند : ( 60046 - 60043 ) اوّل : المؤمّل ما لا يدرك ، در اين جمله به دورى جستن از طول آرزو امر شده ، زيرا آن باعث فراموش كردن آخرت است ، ودليل دورى جستن از دنيا وآرزو داشتن چيزى است كه به أو نمىرسد . بديهي است كه انسان تا وقتي كه در اين دنياست ، به خواسته‌هاى خود آرزومند است ، همان طورى كه پيامبر ( ص ) فرموده است : فرزند آدم پير مىشود ولى دو خصلت در أو شدّت مىيابد : آزمندى وآرزو داشتن ، وبىترديد عمر به سر مىآيد بىآنكه اينها برآورده شوند . ( 60051 - 60047 ) دوّم : السالك سبيل من قد هلك ، راه كساني كه هلاك شده‌اند همان مسافرت از دنياست به سمت آخرت وطىّ منازل عمر . واين كه راه را به كساني كه هلاك شده‌اند ، نسبت داده است براي يادآورى مرگ است . ( 60053 - 60052 ) سوّم : غرض الأسقام از آن رو لفظ « الغرض » را استعاره براي فرزندش آورده كه أو به منزلهء نشانه‌اى مورد أصابت تيرهاى بيماريهاست . ( 60056 - 60054 ) چهارم : رهينة الايّام لفظ الرّهينه را استعاره براي فرزند خود آورده است به اعتبار اين كه وجود أو وابسته به أوقات وداخل در حكم آنست چنانكه گروگان در اختيار گرودار است . ( 60059 - 60057 ) پنجم : ورميّة المصائب اين عبارت نيز مثل عبارت غرض الأسقام

--> ( 1 ) سوره إبراهيم ( 14 ) آية ( 45 ) . يعنى : شما در جاى كساني منزل گرفته‌ايد كه به خود ستم روا داشتند .